Skrzynia (mebel)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Chest_MET_sf16-32-106s7.jpg/220px-Chest_MET_sf16-32-106s7.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Arca_%281-05-03-000-00608-00-00-01%29.jpg/220px-Arca_%281-05-03-000-00608-00-00-01%29.jpg)
Skrzynia – mebel służący do przechowywania przedmiotów. Na przestrzeni dziejów występował w wielu odmianach. Podobnym w kształcie i funkcji meblem jest kufer.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Skrzynia jest meblem od najdawniejszych czasów towarzyszącym człowiekowi. W starożytnym Egipcie czy Grecji przybierała formę architektoniczną z płaskim lub dwuspadowym wiekiem.
W średniowieczu oprócz prostych konstrukcji stojakowych wykształciła się konstrukcja płycinowa, która była zdecydowanie lżejsza i pozwalała na zastosowanie bardziej urozmaiconego zdobnictwa.
W czasach nowożytnych skrzynia dała początek wielu odmianom mebli skrzyniowych, takim jak: bufet, kredens, szafa, komoda.
Apogeum rozwoju skrzynia przeżywała w renesansie. We Włoszech powstawały wówczas przepięknie zdobione snycerką, stiukiem i inkrustacją skrzynie posagowe (cassone) i podnosiste (cassapanca).
W wiekach późniejszych skrzynia została wyparta z salonów przez różne odmiany komody i podobnych mebli. Funkcję skrzyni podróżnej przejęły kufry, sepety, walizki. Do czasów XX wieku skrzynia przetrwała dzięki sztuce ludowej, tam pełniła funkcję skrzyni posagowej, malowanej w charakterystyczne dla danego regionu wzory.
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Skrzynia należy do mebli skrzyniowych. Występuje w takich odmianach konstrukcyjnych:
- stojakowo-deskowa, stojakowo-płycinowa
- wieńcowo-deskowa, wieńcowo-płycinowa
- oskrzyniowo-deskowa, oskrzyniowo-płycinowa
Materiały użyte do wyrobu skrzyni zależą od aktualnie panującego stylu, dotyczy to również rodzajów połączeń i rozwiązań technologicznych.
Przykładowe rodzaje zdobień:
- w starożytności:
- polichromia
- inkrustacja
- w średniowieczu:
- okucia metalowe i ćwieki
- ornament fałdowy, wstęgowy, maswerkowy
- w renesansie
- medaliony i kartusze
- girlandy i gzymsy w formie wolich oczek i sercowników
- boniowanie, ornament diamentowy
Odmiany skrzyni
[edytuj | edytuj kod]- Skrzynia z wiekiem płaskim
- Skrzynia z wiekiem dwuspadowym
- Skrzynia z wiekiem wypukłym
- Skrzynia do siedzenia z oparciem
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Skrzynia renesansowa
-
Renesansowa włoska skrzynia posagowa
-
Kufer włoski zdobiony medalionami z kości słoniowej
-
Szesnastowieczny kufer z systemem zamków
-
Kufer z otwieranym bokiem umieszczony na podstawie to kabinet
-
Średniowieczna forma skrzyni zdobiona okuciami i ćwiekami
-
Włoska skrzynia stipo
-
Ludowa skrzynia posagowa
-
Dwudziestowieczny pojemnik na pościel w formie skrzyni
-
Skrzynia posagowa. Naddnieprze, Ukraina, r. 1930. Ze zbiorów kompleksu historyczno-kulturalnego Zamek Radomyśl
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Etude des styles du mobilier – A. Aussel – 1990 – ISBN 2-04-016205-4
- Tim Forrest , Wielka księga mebli antycznych, Anna Czajkowska (tłum.), Teresa Olechowska (tłum.), Warszawa: Twój Styl, 1997, ISBN 83-7163-033-6, OCLC 749882250 .
- Богомолець. О. „Замок-музей Радомисль на Шляху Королів Via Regia”. – Київ, 2013 - ISBN 978-617-7031-15-3